Trà đạo Nhật Bản – Nét tinh hoa trong văn hóa của xứ sở hoa anh đào

Trà đạo Nhật Bản là một nét văn hóa độc đáo được hình thành từ rất lâu đời. Đây được coi là sự kết hợp giữa việc thưởng thức trà và tinh thần thiền trong Phật giáo. Hòa – kính – thanh – tịch là 4 yếu tố tạo nên thương hiệu trà đạo của Nhật Bản.

Trà đạo Nhật Bản là gì? Nguồn gốc của Trà đạo bắt nguồn từ đâu?

Trà đạo Nhật Bản được phát triển từ khoảng cuối thế kỉ 12, còn có tên gọi khác là Chado, là một loại nghệ thuật thưởng thức trà trong văn hóa của người Nhật Bản.

Lịch sử của Trà đạo

Tương truyền vào khoảng cuối thế kỉ 12, có một vị cao tăng người Nhật tên là Eisai sang Trung Quốc để tìm hiểu và học hỏi thêm về đạo. Khi quay trở về nước, vị cao tăng đã mang theo những hạt giống về trà để trồng trong vườn của ngôi chùa. Sau này, nhờ những kinh nghiệm và Eisai học hỏi và đúc kết được, ông đã viết nên cuốn sách ghi lại những trải nghiệm liên quan tới thú uống trà. Cuốn sách mang tên “Khiết Trà Dưỡng Sinh Ký”.

Trà đạo Nhật Bản
Trà đạo Nhật Bản còn gọi là Chado và bắt đầu từ cuối thế kỉ 12

Sự hấp dẫn đặc biệt từ hương vị của trà và công dụng thư giãn, làm thoải mái tinh thần đã thu hút rất nhiều người dân Nhật Bản đến với trà. Người dân Nhật Bản đã kết hợp thú vui thưởng trà cùng tin thần Thiền của Phật giáo để nâng cao nghệ thuật thưởng thức trà, tạo nên một sản phẩm, một nét văn hóa đặc sắc mang tên Trà đạo Nhật Bản.

Tuy nhiên, từ cuối thế kỉ 19, những người phụ nữ Nhật Bản mới được tham gia vào nghi thức trà đạo. Cũng chính từ đây, dưới bàn tay của những người phụ nữ, Trà đạo Nhật Bản mới dần trở thành một thứ đạo vừa tinh tế, vừa thanh cao.

Yếu tố làm nên thương hiệu Trà Đạo Nhật

Yếu tố làm nên trà đạo
4 yếu tố làm nên thương hiệu của trà của xứ sở hoa anh đào đó là sự kết hợp của Hòa – Kính – Thanh – Tịch

4 yếu tố làm nên thương hiệu của trà của xứ sở hoa anh đào đó là sự kết hợp của Hòa – Kính – Thanh – Tịch. Hòa là sự hòa hợp giữa thiên nhiên và con người; kính là sự kính trọng giữa người pha trà và người thưởng trà; thanh là sự thanh khiết trong tâm, một cái tâm thánh thiện, khiêm nhường và hài hòa; tịch là khi tâm được an trú, con người ý thức được cử chỉ, hành động, lời nói, không còn vướng bận về quá khứ, hiện tại, tương lai, lúc này con người sẽ đạt tới trạng thái cao về tinh thần và một sự an lạc, hạnh phúc thực sự.

Dụng cụ và đạo cụ được sử dụng trong Trà đạo Nhật Bản

Dụng cụ pha trà
Một vài dụng cụ dùng để pha trà đạo Nhật Bản

Dụng cụ bao gồm

Kama (nồi đun nước), Tetsubin (ấm đun nước), Chawan (bát trà), Natsume (hộp đựng trà), Chasen (dụng cụ pha trà), Chasaku (thìa xúc trà), Chakin (khăn lau), Shaku (gáo mức nước), Futaoki (kê nắp nồi khi mở), Kensui ( dụng cụ để nước bẩn).

Đạo cụ bao gồm

– Trà thất: đây là một căn phòng có kích thước nhỏ khoảng 3x3m. Bên trong phòng được trải những rấm chiếu tre hoặc những tấm tatami được sắp xếp theo 8 mảnh hình vuông có kích thước 0,75×1,5m.

– Trà viên: đây là khu vườn được thiết kế phù hợp để thưởng trà, ngắm hoa. Trà viên không thông dụng như trà thất bởi trà viên đòi hỏi sự tỉ mỉ và cầu kì trong cách bày trí khu vườn.

Cách thức pha trà đạo Nhật Bản

Trong quá trình pha chế trà đạo Nhật Bản, mọi thứ đều phải tỉ mỉ và chỉn chu nhất. Nước dùng để pha trà phải là nước sôi từ 80 – 90 độ, nhưng không được được lấy nước đang sôi sùng sục để pha vì sẽ làm cho trà không được đẹp mắt. Phải giữ nước trong một chiếc ấm kim khí, đặt trên bồn than nhỏ để nhiệt độ được cân bằng.

Người pha trà sẽ dùng một chiếc muỗng nhỏ bằng tre, một chiếc chổi khuấy trà làm từ thân tre để khuấy trà. Những sợi tre mảnh sẽ làm tan bột trà trong nước nóng, để trà không bị ảnh hưởng tới hương vị.

Cách pha trà đạo
Người pha trà sẽ dùng một chiếc muỗng nhỏ bằng tre, một chiếc chổi khuấy trà làm từ thân tre để khuấy trà

Trước khi pha trà, các dụng cụ đều phải được tráng qua nước sôi và lau khô bằng khăn sạch. Mỗi lần lấy trà, người pha trà chỉ lấy một lượng trà vừa đủ rồi đổ nước vào. Người pha trà đạo Nhật Bản phải biết ước lượng tỉ lệ trà và nước để trà có hương vị trọn vẹn, người uống cũng uống vừa hết mà không bị thiếu hãy bị lãng phí. Nếu trà còn sót lại sẽ làm giảm chất lượng trà trong lần uống kế tiếp vì bị sai nhiệt độ.

Các tách trà để mời khách có dung tích 70ml, được để trong khay trà. Người rót sẽ rót theo thứ tự 1, 2, 3, 4, mỗi lần rót 30ml và quay ngược lại 4, 3, 2, 1 mỗi lần 20ml. Tổng công, tách trà chỉ chứa 50ml trà và đặc biệt không được rót đầy tách trà trong một lần.

Thưởng thức Trà Đạo phong cách Nhật

Khi thưởng thức trà đạo Nhật Bản, người Nhật sẽ ăn thêm bánh ngọt để hương vị của trà được đậm đà hơn và phải ăn trước khi uống. Người thưởng trà phải ăn xong bánh, tiếp đến mới được thưởng thức trà, tuyệt đối không được vừa ăn vừa uống.

Thưởng thức trà
Người rót sẽ rót theo thứ tự 1, 2, 3, 4, mỗi lần rót 30ml và quay ngược lại 4, 3, 2, 1 mỗi lần 20ml

Sau khi thưởng thức trà xong, người uống trà sẽ đặt cốc trà lên phía trước và cúi mình để kiểm tra xem có bị dính nước trà hay rơi xuống đáy hay không. Người uống trà tiếp tục cầm chén trà lên, xoay một vòng để kiểm tra lần cuối rồi đặt cốc vào vị trí trước mặt. Cuối cùng là cúi đầu cảm ơn.

Ngày nay, các nghi thức trong việc dùng trà đạo Nhật Bản đã được giản lược để không mất quá nhiều thời gian. Tuy nhiên nó vẫn đảm bảo được tính tôn quý, hài hòa của một phong tục truyền thống đáng quý.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

1 + 1 =


Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.